Aanhappen beschrijft de manier waarop een baby de borst vastpakt tijdens het drinken. Een goede aanhap zorgt ervoor dat de kaak en tong van je baby de melkkanaaltjes achter de tepelhof goed samenknijpen, zodat de melk effectief wordt opgenomen. Dit maakt borstvoeding comfortabeler voor zowel baby als moeder en helpt pijnklachten en tepelproblemen te voorkomen.

Aanhapproblemen zijn moeilijkheden die een baby kan hebben bij het goed aanhappen aan de borst tijdens borstvoeding. Een onjuiste aanhap kan zorgen voor pijn bij de moeder en ervoor dat de baby minder melk binnenkrijgt. Met de juiste begeleiding zijn aanhap-problemen vaak goed te verhelpen.

Achtermelk is de moedermelk die vooral vrijkomt aan het einde van een borstvoeding en later op de dag. Deze melk bevat meer vet en calorieën dan de melk aan het begin van de voeding. Achtermelk helpt je baby om zich verzadigd te voelen en ondersteunt een gezonde groei.

Het afbouwen van borstvoeding is het proces waarbij een baby geleidelijk of soms in één keer overstapt van borstvoeding naar andere vormen van voeding, zoals flesvoeding of vaste voeding. Dit kan in het tempo van de baby gebeuren, van de moeder, of door omstandigheden zoals werk of gezondheid. Een rustige afbouw helpt om ongemak voor moeder en baby te beperken.

Afwisselend borst en fles voeden betekent dat een baby tijdens één voedingsmoment of binnen dezelfde periode zowel aan de borst als uit de babyfles drinkt. Dit kan worden toegepast om borst en babyfles beter te combineren, bijvoorbeeld wanneer een voeding wordt aangevuld met een fles of wanneer meerdere verzorgers voeden. Rustig tempo en goede afstemming op de signalen van de baby zijn hierbij belangrijk.

Een antikoliek babyfles is een marketingterm voor babyflessen die zijn ontworpen om de hoeveelheid lucht die een baby inslikt tijdens het drinken te verminderen. Dit gebeurt bijvoorbeeld met een ventielsysteem of een speciale vorm van de babyfles. Minder luchtinslikken kan helpen om klachten zoals krampjes en gasvorming te verminderen, al verschilt het effect per baby.

Het dragen van je baby in een draagdoek of draagzak om je baby dicht bij je te houden voor hechting en gemak. Veelgebruikte vormen zijn ringslings, draagdoeken, ergonomische draagzakken en draagrugzakken. Er bestaan ook combinaties van deze vormen.

Een babyfles is een fles met een flesspeen, die wordt gebruikt om baby’s te voeden met flesvoeding of afgekolfde moedermelk. Babyflessen zijn er in verschillende vormen en materialen en kunnen helpen bij het afwisselen of vervangen van borstvoeding.

Best practice verwijst naar gezondheidspraktijken, benaderingen en interventies die zijn gebaseerd op betrouwbaar en hoogwaardig wetenschappelijk bewijs. Deze werkwijzen worden gezien als de beste manier om gezondheid en welzijn te ondersteunen, omdat ze aantoonbaar leiden tot betere gezondheidsuitkomsten.

Het bewaaradvies voor afgekolfde moedermelk bestaat uit richtlijnen voor het veilig bewaren van moedermelk, zodat de kwaliteit en voedingswaarde behouden blijven. Deze adviezen geven aan hoe lang moedermelk in de koelkast of vriezer bewaard kan worden.

Biomimetisch betekent dat een product is ontworpen door de natuur na te bootsen. Hierbij worden vormen, systemen en processen uit de natuur gebruikt om menselijke problemen op te lossen. In de babyzorg wordt biomimetisch ontwerp ingezet om producten te maken die zo dicht mogelijk aansluiten bij natuurlijke functies, zoals drinken aan de borst.

Boeren is het laten ontsnappen van lucht uit de maag van een baby, meestal tijdens of na het voeden. Dit helpt om ongemak, krampjes en spugen te voorkomen en kan voor sommige baby’s het einde van een voeding aangeven. Boeren gebeurt vaak door een baby rechtop te houden en zachtjes op de rug te kloppen of te wrijven.

Borstcompressie is het zacht indrukken van de borst tijdens het voeden, om de melkstroom op gang te houden. Door de borst 1 tot 3 seconden licht samen te drukken, stroomt de melk beter en kan je baby effectiever zuigen en drinken.

Borstontsteking (mastitis) is een ontsteking van het borstweefsel die kan optreden tijdens de borstvoedingsperiode. De borst kan pijnlijk, rood en warm aanvoelen en de moeder kan koorts of grieperige klachten krijgen. Borstontsteking ontstaat vaak door een verstopte melkklier of doordat melk niet goed uit de borst wordt afgevoerd. Vroege herkenning en behandeling zijn belangrijk om verergering te voorkomen.

Borstvoeding geven is het voeden van een baby met moedermelk, direct aan de borst of met afgekolfde melk.

Borstvoedingsthee is een kruidenthee die vaak wordt gebruikt tijdens de borstvoedingsperiode. Deze thee bevat ingrediënten zoals fenegriek of venkel, die bekendstaan om hun mogelijke ondersteuning van de melkproductie. Veel moeders drinken borstvoedingsthee niet alleen vanwege het effect op de melkproductie, maar ook als een rustgevend moment voor zichzelf.

Borstweigeren is een tijdelijke fase waarin een baby de borst niet wil drinken. Dit kan verschillende oorzaken hebben, zoals doorkomende tandjes, ziekte, overprikkeling of veranderingen in de dagelijkse routine. Borstweigeren is meestal tijdelijk en betekent niet dat een baby definitief stopt met borstvoeding.

Clustervoeden betekent dat een baby gedurende enkele uren vaker dan normaal borstvoeding wil drinken. Dit komt vooral voor bij pasgeboren baby’s tot ongeveer 3 à 4 maanden en gebeurt vaak tijdens groeispurten.

Clustervoeden, ook wel clusteren genoemd, is een voedingspatroon waarbij een baby in korte tijd meerdere voedingen achter elkaar wil. Dit kan voorkomen bij zowel borstvoeding als flesvoeding. Clustervoeden wordt vaak gezien tijdens een groeispurt, wanneer een baby tijdelijk meer voeding nodig heeft.

Colostrum is de eerste moedermelk die je lichaam aanmaakt in de eerste dagen na de geboorte. Deze melk is zeer geconcentreerd en rijk aan voedingsstoffen en antistoffen die het immuunsysteem van je baby ondersteunen.

Combinatievoeding is het geven van zowel borstvoeding als flesvoeding. Dit kan betekenen dat borst en babyfles elkaar afwisselen, of dat een baby zowel moedermelk als flesvoeding krijgt. Combinatievoeding kan ouders meer flexibiliteit geven en maakt het mogelijk om de zorg en voedingen te delen.

D-MER is een aandoening waarbij een moeder vlak voor of tijdens de toeschietreflex plots negatieve emoties ervaart, zoals somberheid, onrust of angst. Deze gevoelens duren meestal kort en hangen samen met hormonale veranderingen tijdens het op gang komen van de melkstroom. D-MER zegt niets over hoe iemand zich voelt over haar baby of over borstvoeding geven.

Doorkomende tandjes is het proces waarbij de eerste tanden van een baby door het tandvlees heen komen. Dit kan invloed hebben op borstvoeding, omdat sommige baby’s op de tepel gaan bijten om de pijn te verlichten. Hierdoor kan voeden tijdelijk ongemakkelijk of pijnlijk aanvoelen. Het aanbieden van bijtspeelgoed kan helpen om de druk op het tandvlees te verminderen.

De doorstroomsnelheid van de flesspeen geeft aan hoe snel de melk uit de babyfles stroomt. Flesspenen zijn verkrijgbaar met verschillende snelheden, zodat ze kunnen worden afgestemd op de drinkvaardigheid en behoefte van de baby. Een passende doorstroomsnelheid helpt om verslikken, onrust of te snel drinken te voorkomen.

Een flessenwarmer is een apparaat waarmee flesvoeding of afgekolfde moedermelk gelijkmatig wordt opgewarmd tot een prettige drinktemperatuur voor de baby. Het helpt om melk veilig te verwarmen, zonder voedingsstoffen te beschadigen door te hoge temperaturen.

Een flesspeen is het rubberen of siliconen uiteinde van een babyfles waaruit een baby drinkt. De flesspeen is ontworpen om het drinken aan de borst zo goed mogelijk na te bootsen. Flesspenen zijn er in verschillende vormen en doorstroomsnelheden. Voor pasgeboren baby’s wordt vaak een slow flow flesspeen aangeraden, zodat de melk rustig stroomt en het drinken niet te snel gaat.

Flesvoeding geven betekent dat een baby (gedeeltelijk of volledig) wordt gevoed met flesvoeding in plaats van borstvoeding. Dit kan een bewuste keuze zijn of voortkomen uit praktische redenen, zoals werk, gezondheid of persoonlijke omstandigheden. Flesvoeding kan ook worden gecombineerd met borstvoeding.

Flesvoeding in poedervorm, ook wel melkpoeder genoemd, is babyvoeding die als poeder wordt geleverd en vóór gebruik moet worden gemengd met water. Het is belangrijk om het melkpoeder zorgvuldig af te meten en de juiste verhouding met water te gebruiken, zodat je baby precies krijgt wat hij nodig heeft.

Flesvoeding is industrieel bereide babyvoeding die is ontwikkeld om te voorzien in de basisbehoeften van een baby, zoals voeding en vocht. Flesvoeding bevat zorgvuldig samengestelde ingrediënten die aansluiten bij wat een baby nodig heeft om te groeien. Er bestaan ook speciale soorten flesvoeding, zoals hypoallergene varianten, die worden gebruikt bij bijvoorbeeld een koemelkeiwitallergie.

Een galactagoog is een voedingsmiddel, kruid of medicijn waarvan wordt gedacht dat het de melkproductie kan stimuleren. Voorbeelden die vaak worden genoemd zijn fenegriek en havermout. Het effect verschilt per persoon en is niet altijd wetenschappelijk bewezen.

Kant en klare flesvoeding is vooraf gemengde babymelk die direct kan worden gegeven, zonder water toe te voegen. Dit is de enige vorm van flesvoeding die steriel is. Daarom wordt deze vaak geadviseerd voor pasgeboren baby’s of te vroeg geboren baby’s. Daarnaast is kant en klare flesvoeding handig voor onderweg, omdat je niets hoeft te mengen.

Kolven is het afkolven en opvangen van moedermelk met behulp van een borstkolf. Veel moeders kolven om hun melkproductie op peil te houden, om een voorraad op te bouwen of wanneer ze (tijdelijk) niet bij hun baby kunnen zijn, bijvoorbeeld bij werk. Afgekolfde melk kan later worden bewaard en uit een babyfles worden gegeven.

Krampjes zijn periodes van hevig huilen bij een verder gezonde baby, veroorzaakt door buikpijn of ongemak in het maag en darmstelsel. Er wordt gesproken van krampjes wanneer een baby meer dan drie uur per dag huilt, op drie of meer dagen per week, gedurende minstens drie weken. Deze fase komt vooral voor in de eerste maanden en gaat meestal vanzelf over.

Lage melkproductie betekent dat een moeder minder moedermelk aanmaakt dan haar baby nodig heeft. Dit kan verschillende oorzaken hebben, zoals weinig aanleggen, onregelmatig voeden of een beperkte hoeveelheid melkklierweefsel. Ook onvoldoende stimulatie van de borst kan ervoor zorgen dat de melkproductie afneemt. Met de juiste begeleiding is het vaak mogelijk om de melkproductie te ondersteunen of te verbeteren.

Langdurig borstvoeding geven betekent dat je een kind ook na het eerste levensjaar borstvoeding blijft geven, bijvoorbeeld in de peuterleeftijd. Internationale gezondheidsorganisaties adviseren om borstvoeding te geven tot ten minste twee jaar, en daarna zolang moeder en kind dat willen.

De latch score is een klinisch scoringssysteem dat wordt gebruikt om de kwaliteit van het borstvoeden te beoordelen. Zorgverleners kijken hierbij onder andere naar hoe de baby aanhapt, hoe effectief hij drinkt en of de voeding comfortabel verloopt. De latch score wordt meestal gebruikt in het ziekenhuis door verpleegkundigen en lactatiekundigen, vooral in de eerste dagen na de geboorte.

Een melkblaar is een klein, wit en vaak pijnlijk blaasje op de tepel. Het ontstaat door een ontsteking of verstopping in het weefsel van een melkkanaaltje, waardoor melk niet goed kan doorstromen. Een melkblaar kan gevoelig zijn tijdens het voeden. Het is belangrijk om er niet aan te peuteren, omdat dit de kans op een infectie vergroot.

Melkdonatie is het vrijwillig afstaan van moedermelk aan een moedermelkbank of rechtstreeks aan een andere moeder. Dit wordt ook wel community sharing genoemd. Donormelk kan van grote waarde zijn voor baby’s die (tijdelijk) geen moedermelk van hun eigen moeder kunnen krijgen, bijvoorbeeld bij ziekte of een te vroege geboorte.

Een moedermelkvervanger is elke vloeistof die aan een baby wordt gegeven wanneer borstvoeding niet beschikbaar is of niet wordt gekozen. Dit kan bijvoorbeeld flesvoeding zijn, maar ook water in specifieke situaties en leeftijden. Moedermelkvervangers worden gebruikt om een baby te voeden of te troosten wanneer moedermelk geen optie is, bijvoorbeeld door werk, persoonlijke keuze of medische redenen.

Reverse pressure softening (RPS) is een techniek waarbij zachte, gelijkmatige druk rondom de tepel wordt gegeven om de tepelhof tijdelijk zachter te maken. Hierdoor kan een baby makkelijker aanhappen. Deze techniek wordt vaak gebruikt bij stuwing of bij platte tepels, wanneer de borst te gespannen is om goed aan te happen.

Een onbalans tussen voormelk en achtermelk ontstaat wanneer een baby vooral voormelk binnenkrijgt en te weinig achtermelk tijdens een voeding. Dit hangt vaak samen met een te hoge melkproductie, waardoor de baby niet lang genoeg aan dezelfde borst drinkt om bij de vettere achtermelk te komen.

Therapeutisch flesvoeden is een manier van flesvoeding geven waarbij het tempo en de pauzes van borstvoeding worden nagebootst. De baby drinkt in een rustig ritme, met korte rustmomenten tussen zuigen en slikken. Dit helpt de baby om beter zelfregie te houden over het drinken en ondersteunt comfortabel, natuurlijk voeden. Therapeutisch flesvoeden wordt vaak ingezet om borst en babyfles beter te combineren of bij onrustig drinken.

Pijn bij de toeschietreflex is een tintelend, stekend of licht pijnlijk gevoel dat sommige moeders ervaren wanneer de melk begint te stromen. Dit gebeurt op het moment dat de borst de melk vrijgeeft tijdens het voeden of kolven. Het gevoel is meestal tijdelijk en neemt vaak af naarmate het lichaam gewend raakt aan borstvoeding.

Reinigen en desinfecteren is het proces waarbij bacteriën en andere micro organismen van babyflessen en toebehoren worden verwijderd tot een veilig niveau. Voor gezonde baby’s is dit meestal voldoende om veilig te kunnen voeden. Grondig wassen, bijvoorbeeld in de vaatwasser of flessenwasser op een heet programma, wordt voor de meeste gezinnen gezien als een goede manier van desinfecteren.

Responsief flesvoeden is een manier van voeden waarbij de verzorger goed let op de hongersignalen van de baby en hierop inspeelt. De baby bepaalt het tempo van drinken en mag zelf pauzes nemen. Door te kijken naar signalen zoals zuigen, stoppen, wegkijken of ontspannen handen, ontstaat er meer afstemming en communicatie tussen baby en verzorger. Dit ondersteunt een prettig en natuurlijk voedingsmoment.

Sondevoeding is een manier van voeden waarbij moedermelk of flesvoeding via een dun slangetje rechtstreeks in de maag wordt gegeven. Het slangetje gaat via de neus of de mond. Deze vorm van voeden wordt vaak gebruikt bij te vroeg geboren baby’s of baby’s die (nog) niet zelfstandig kunnen drinken. Sondevoeding zorgt ervoor dat een baby toch voldoende voeding en energie binnenkrijgt voor groei en herstel.

Spruw is een schimmel- of gistinfectie die kan voorkomen bij moeder en baby tijdens de borstvoedingsperiode. De infectie wordt veroorzaakt door de candida-schimmel en kan zorgen voor pijnlijke, branderige tepels bij de moeder en witte plekjes in de mond van de baby. Omdat spruw gemakkelijk wordt overgedragen, is het belangrijk dat moeder en baby tegelijk worden behandeld.

Stuwing is het gespannen, volle en soms pijnlijke gevoel in de borsten dat ontstaat door een teveel aan moedermelk. Dit komt vaak voor in de eerste dagen na de bevalling, wanneer de melkproductie op gang komt en nog niet is afgestemd op de behoefte van je baby.

Tepel-speenverwarring is het verschijnsel waarbij een baby moeite heeft met het afwisselen tussen borstvoeding en drinken uit een babyfles. De manier van zuigen aan de borst verschilt van drinken uit een fles, wat verwarrend kan zijn voor sommige baby’s. Steeds vaker spreken zorgprofessionals ook van flesvoorkeur of flowvoorkeur, omdat een baby kan wennen aan een snellere of makkelijkere melkstroom.

Tepelbeschermers zijn harde of semi-harde schaaltjes die je in je beha draagt om gevoelige of pijnlijke tepels te beschermen. Ze vangen eventueel lekkende moedermelk op en zorgen ervoor dat de tepel niet langs de stof schuurt. Tepelbeschermers kunnen ook helpen bij het herstellen van beschadigde tepels of bij het naar buiten laten komen van ingetrokken tepels.

Een tepelhoedje is een dunne siliconen hoes die over de tepel wordt geplaatst tijdens het voeden. Het kan helpen bij het aanhappen, bijvoorbeeld bij pijnlijke tepels, een moeilijke aanhap of een ingetrokken tepel. Een tepelhoedje kan tijdelijk ondersteuning bieden, maar wordt bij voorkeur gebruikt in overleg met een lactatiekundige.

Een tepelvormer is een hulpmiddel dat helpt bij het aanhappen tijdens borstvoeding. Door de tepel en het omliggende borstweefsel voorzichtig naar voren te trekken, kan je baby de borst makkelijker dieper in de mond nemen. Dit kan vooral helpen bij een ingetrokken of platte tepel en draagt bij aan een comfortabelere voeding.

De toeschietreflex is het moment waarop moedermelk vrijkomt uit de melkkanalen in de borst. Dit proces wordt aangestuurd door het hormoon oxytocine en zorgt ervoor dat de melk gaat stromen tijdens het voeden of kolven. De toeschietreflex kan worden opgewekt door zuigen aan de borst, maar ook door huilen van je baby, huid-op-huidcontact of zelfs alleen al aan je baby denken.

Een tuitbeker is een beker met een zachte of harde tuit die wordt gebruikt om de overgang van de babyfles of borst naar drinken uit een gewone beker te vergemakkelijken. De tuitbeker helpt een kind om zelfstandig te leren drinken en wordt vaak ingezet in de fase waarin de baby de babyfles langzaam loslaat.

Een verstopt melkkanaal ontstaat wanneer melk niet goed uit een melkkanaal wegstroomt. Dit kan zorgen voor een gevoelige of pijnlijke plek in de borst. Vaak komt dit door een hoge melkproductie of een belemmerde afvoer van melk.

Vloeibare flesvoeding is kant en klare babymelk in vloeibare vorm. Sommige varianten moeten vóór gebruik worden verdund met water, terwijl andere direct uit de verpakking kunnen worden gegeven. Vloeibare flesvoeding wordt vaak gekozen vanwege het gebruiksgemak en de vaste samenstelling, bijvoorbeeld onderweg of op reis.

Voormelk is de moedermelk die vrijkomt aan het begin van een borstvoedingsmoment. Deze melk is dunner en bevat relatief meer vocht, waardoor je baby eerst zijn dorst lest voordat de vettere melk volgt.

Flowverwarring ontstaat wanneer een baby moeite krijgt met wisselen tussen drinken aan de borst en drinken uit de babyfles met flesspeen. Dit gebeurt vaak doordat de melk uit een babyfles makkelijker en sneller stroomt dan aan de borst. Veel deskundigen gebruiken deze term in plaats van tepelverwarring, omdat het probleem vooral draait om het verschil in melkstroom.